حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
مقدمهء مصححين 10
خواص الأشياء ( فارسى )
كتابى است كه گويا حكيم ابو على نامى ( ؟ ) آن را به زبان يونانى نگاشته و محمد بن زكريا آن را به فارسى برگردانده است . در صحّت انتساب ترجمهء اين كتاب به رازى شك هست و در هيچيك از فهارس كتب رازى و ديگر فهارس كتب خطى صراحتا به چنين اثرى از وى اشاره نشده است . امّا با توجه به اهميت كتاب از حيث فرهنگواره بودن آن در زمينهء موضوعات عمدهء طبّى و طبقهبندى داروها در آن برحسب داروهاى مركبّه ، و وجود برخى اصطلاحات دارويى و طبّى يونانى در آن كه به عنوان منبعى از منابع لغات و اصطلاحات طبّى مىتواند به شمار آيد و . . . ، مىتوان آن را مورد نظر قرار داد . همچنين به عنوان يك اثر ترجمه شده از زبان يونانى به فارسى در مطالعات سنّت ترجمهء متون از يونانى به زبان فارسى مىتواند مورد توجه قرار گيرد . دربارهء چاپ حاضر و نسخهء خطى مورد استفاده : چندى پيش يك نسخهء خطّى زيبايى با خط نسخ در ابعاد 15 * 10 با جلد تيماج قهوهاى از مراغه يافتيم كه تاريخ كتابت نداشت و از قراين برمىآمد كه مربوط به اواخر دورهء صفويه است . با مطالعهء كتاب ، پى برديم كه يكى از آثار مترجم منسوب به زكرياى رازى است كه دربارهء خواصّ داروهاى مركّبه است و در بيست و يك باب تبويب شده است . با توجه به زيبايى و خوانايى نسخه و كامل و كم غلط بودن آن ، برآن شديم تا با استناد به همين نسخهء شخصى موجود ، به احياى آن بپردازيم ؛ لذا متنى كه پيش روى عزيزان است ، فقط احياى متن محسوب مىشود و ادعاى هيچگونه تصحيح علمى يا هر نوع تصحيح ديگرى بر آن نمىرود . تا جايى كه در توان بود ، سعى كرديم تا با مراجعه به منابع طبّى كهن ، صورت درست لغات و اصطلاحات ثبت شود و اگر در مواردى اغلاط سهوى يا مطبعى ملاحظه افتد ، اميد كه خوانندگان فاضل در صورت مشاهدهء چنين مواردى ما را از دلالت به صواب محروم نسازند . در آخر بر خود فرض مىدانيم كه از زحمات استاد فاضل و دوست دانشمند ، جناب آقاى سيّد صادق حسينى اشكورى ، رياست محترم مجمع ذخائر اسلامى و ديگر عزيزان زحمتكشى كه مقدّمات چاپ اين اثر را فراهم فرمودند و قبول زحمت نمودند ، تشكّر و قدردانى نماييم .